Inspiratiedag Syntra: bouwen aan futureproof opleidingen
Van ethiek en AI tot industrie 4.0 bij Syntra West Kortrijk
Syntra-netwerk op bezoek bij Syntra West
Op woensdag 4 februari kwam het Syntra-netwerk samen in Kortrijk voor een inspiratiedag die volledig in het teken stond van futureproof opleidingen. Niet als modewoord, maar als noodzakelijke realiteit. Opleidingsmanagers uit heel Vlaanderen verzamelden bij Syntra West om samen te reflecteren, te leren en - misschien nog het belangrijkste - hun nieuwsgierigheid scherp te houden in een wereld die razendsnel verandert.
De dag bracht inspiratie, maar ook nuance. Enthousiasme, maar even goed twijfel. Want wie opleidingen ontwikkelt voor de toekomst, weet dat antwoorden zelden zwart-wit zijn.
Een gastcampus die vooruitkijkt
De aftrap werd gegeven door Frank Cloetens, algemeen directeur en gedelegeerd bestuurder Groep Syntra West. Hij schetste het bredere kader waarbinnen deze inspiratiedag plaatsvond. De gastcampus Kortrijk is geen toevallige locatie. Ze speelt gericht in op de leernoden van de regionale industrie en versterkt het Syntra-netwerk met haar technische expertise rond Industrie 4.0.
Leren, werken en innoveren zijn hier geen aparte werelden, maar raken elkaar voortdurend.
Daarnaast keek Cloetens vooruit. Naar de nieuwe loopbaancampus in Roeselare, zichtbaar langs de A17, waar Syntra samen met onder andere VDAB en andere partners een ecosysteem rond opleiding en begeleiding zal uitbouwen. En ook naar de verdere ontwikkeling rond het Food Innovation Park, waar voeding, gezondheid en innovatie samenkomen, en waar Syntra West in de toekomst ook nog een eigen opleidingspijler wil verankeren. Het was een verhaal van bouwen. Letterlijk én figuurlijk.

Samenwerking als hefboom
Daarna nam Olivier De Greve, pas aangesteld als algemeen directeur van Syntrum, het woord. Zijn boodschap was helder. Syntra is een organisatie met maatschappelijke impact, verspreid over Vlaanderen en Brussel, dicht bij waar mensen wonen en werken. Met meer dan 500 beroepsgerichte opleidingen in 27 sectoren, en een uitgesproken doe-mentaliteit.
Tegelijk waarschuwde hij voor versnippering. Minder samenwerken betekent minder slagkracht. Zijn pleidooi was dan ook duidelijk: expertise bundelen, kennis delen en samen durven springen. Niet omdat het makkelijk is, maar precies omdat het soms schuurt. Want, zo zei hij het zelf: het begint waar het moeilijk wordt. Blijvende nieuwsgierigheid. Dat wenste hij iedereen toe. Misschien wel de belangrijkste competentie van allemaal.
Technologie is nooit neutraal
Het inhoudelijke zwaartepunt van de dag lag bij de keynote van professor Katleen Gabriels, moraal- en techniekfilosoof aan de Universiteit Maastricht. Haar centrale stelling - technologie is nooit neutraal - bleef de hele namiddag nazinderen.
We leven in een maatschappij waar technologie ondertussen diep verweven is met ons dagelijks leven. Van echografiebeelden die al online verschijnen vóór de geboorte, tot digitale sporen die na de dood blijven bestaan. Data verdwijnen niet vanzelf. En net die overvloed aan data heeft de doorbraak van AI mogelijk gemaakt.
Gabriels maakte duidelijk dat deze evolutie geen breuk is met het verleden, maar een voortzetting ervan. Wat wel verandert, is de schaal en de snelheid. Technologie beïnvloedt hoe we kijken, denken en handelen. En omgekeerd veranderen onze normen en waarden mee.
Een smartphone was ooit een luxe. Vandaag is permanente bereikbaarheid bijna vanzelfsprekend.

Ontwerpkeuzes zijn morele keuzes
Aan de hand van voorbeelden toonde Gabriels hoe technologie vol aannames zit. Een zeepdispenser die niet reageert op een donkere huid. Bankjes die bewust oncomfortabel zijn om erop te liggen. Cookie banners die met kleurgebruik en plaatsing ons gedrag sturen.
Het zijn geen toevalligheden. Ontwerpkeuzes vertrekken vaak vanuit een beperkte leefwereld, waarbij de ontwerper onbewust zichzelf als norm neemt. Daardoor sluipt bias binnen, ook zonder kwade intenties.
In de zorgsector wordt dat spanningsveld nog scherper. Technologie die veiligheid verhoogt voor familieleden, kan tegelijk de waardigheid van ouderen aantasten. Wat voor de ene groep een meerwaarde is, botst voor een andere met fundamentele waarden. Technologie vraagt dus om kritische reflectie. Altijd.
AI: krachtig, maar niet onschuldig
Ook AI kwam uitgebreid aan bod. Van machine learning in spamfilters tot deep learning in medische toepassingen zoals kankerdiagnostiek. De voordelen zijn duidelijk: snelheid, consistentie, schaalbaarheid. Maar objectiviteit is geen vanzelfsprekendheid. AI leert uit data, en die data zijn nooit perfect.
Gabriels waarschuwde voor overmatig vertrouwen. Wie het minst van AI weet, gebruikt het soms het meest, alsof het een orakel is. Terwijl kritisch denken net een menselijke verantwoordelijkheid blijft.
Ook generatieve AI beïnvloedt ons taalgebruik, ons werktempo en zelfs onze empathie. AI kan cognitieve empathie simuleren, maar voelt niets. Dat verschil is subtiel, en precies daarom gevaarlijk.
Effectiviteit mag nooit automatisch primeren op ethiek.
Van principe naar praktijk in opleidingen
Die reflectie werd concreet tijdens de workshops. In de sessie AI toegepast op de inhoudelijke ontwikkeling van opleidingen werd verder gewerkt aan het kader rond AI-geletterdheid binnen Syntra. Voor cursisten, docenten én medewerkers. Niet om meteen alles vast te leggen, maar om het juiste gesprek te voeren.
-
Wat betekent de AI-act?
-
Hoe versterken we loopbaanzekerheid?
-
En hoe zorgen we ervoor dat junior profielen blijven groeien in een context waar instaptaken onder druk staan?
AI werd niet gezien als bedreiging, maar als hefboom. Mits doordacht gebruik, duidelijke kaders en blijvende aandacht voor ethiek en veiligheid.
Digitale toepassingen op de productievloer
De workshop digitale toepassingen in de industrie liet dan weer zien hoe technologie heel tastbaar wordt. Met een AR-tool voor operatoren en onderhoudsmonteurs leren deelnemers storingen analyseren, verbanden leggen en oplossingen formuleren.
De rol van operatoren verandert. Automatisering vraagt meer inzicht, meer verantwoordelijkheid, meer analytisch denken. Technologie ondersteunt dat leerproces, maar vervangt het niet. De docent blijft cruciaal om context te geven, risico’s te duiden en competenties te verankeren.
Hier werd duidelijk hoe futureproof opleidingen er in de praktijk uitzien: mensgericht, technologisch ondersteund en stevig ingebed in de realiteit van de werkvloer.
Inspiratie als motor voor innovatie
De inspiratiedag bij Syntra West voelde niet aan als een afsluitend verhaal, maar als een tussenpunt. Want er zijn geen simpele antwoorden op complexe vragen.
Wat telt, is de bereidheid om te blijven leren. Om technologie niet blind te omarmen, maar ook niet krampachtig af te wijzen. Om samen te zoeken naar opleidingen die mensen sterker maken in een veranderende wereld. Want inspiratie helpt bij innovatie. En innovatie begint bij nieuwsgierigheid.
Wie mee wil bouwen aan die futureproof opleidingen, kan dat vandaag ook letterlijk doen. Syntra West is op zoek naar medewerkers en docenten die willen meedenken, verbinden en vooruitkijken. Meer info vind je op de jobsite van Groep Syntra West.

Kick-off met Sofie Devlieger over echt ondernemen
Wat jongeren moeten weten over ondernemen: inspirerende gastles van Kamal Kharmach bij Syntra West
Je weet precies hoe je klanten kunt verbluffen met jouw vakwerk. Maar passie en talent zijn niet altijd genoeg om succesvol te blijven. Ondernemen betekent voortdurend groeien.
Sta je op het punt om zelfstandige te worden in bijberoep, maar twijfel je nog? In deze blog gaan we dieper in op de belangrijkste aspecten van zelfstandig worden.